
Bài thơ "Tương tư" - Bài thơ đạt giải nhất "Hội thi thơ Duy Tân 2026"
TƯƠNG TƯ
Thơ Lục bát
Tác giả: Nho Đoàn
Đi chợ bán muối mua vôi,
Cau khô cùng lá trầu hôi làm màu.
Răng già có dịu nỗi đau,
Môi kia liệu có thắm màu được không?
Miếng trầu cay má ửng hồng,
Lâng lâng nơi dạ mà lòng ngổn ngang.
Biết là muối mặn hỡi chàng,
Gừng cay già nữa gừng càng thêm cay.
Miếng trầu cánh phượng trao tay,
Ăn đi để nhớ cái say của trầu.
Tôi ghé chợ người ở đâu?
Nhớ cau thơm với lá trầu quyệt vôi.
Hãy về đi chợ cùng tôi,
Phố đông để lại núi đồi bỏ qua.
Bán đi muối mặn đậm đà,
Mua về vôi trắng để mà tương tư…
LỜI BÀN
(Nhà giáo Nguyễn Đình Đại, thành viên ban giám khảo):
Cách đặt tựa rất hóm hỉnh, dùng "tương tư" thay cho "nghĩ về nhau" khiến cho tình già mới thật là "hay làm sao chớ"!
Mượn cau đã khô và trầu đã héo tác giả tả ông và bà nhà, họ vẫn thường xuyên "nghĩ về nhau" (tương tư) qua từng khổ thơ (bốn câu lục bát).
"Tương tư" của cụ ông:
"Đi chợ bán muối mua vôi,
Cau khô cùng lá trầu hôi làm màu.
Răng già có dịu nỗi đau,
Môi kia liệu có thắm màu được không?"
"Mua vôi" là mua lại cái chất từng xúc tác cho cau và trầu nên nghĩa trầu cau, nhưng nay cau đã khô và trầu đã héo liệu vôi có giúp được gì không?
"Tương tư" của cụ bà:
"Miếng trầu cay má ửng hồng,
Lâng lâng nơi dạ mà lòng ngổn ngang.
Biết là muối mặn hỡi chàng,
Gừng cay già nữa gừng càng thêm cay."
"Gừng cay muối mặn" tượng trưng cho tình nghĩa vợ chồng như câu ca dao:
Tay nâng đĩa muối chén gừng,
Gừng cay muối mặn xin đừng quên nhau.
Quên sao được khi một người ở chợ một người ở nơi khác họ vẫn "nghe" và trả lời được nhau, có lẽ nhờ "thần giao cách cảm":
"Miếng trầu cánh phượng trao tay,
Ăn đi để nhớ cái say của trầu.
Tôi ghé chợ người ở đâu?
Nhớ cau thơm với lá trầu quyệt vôi."
Ra cụ ông định "ghé chợ" còn cụ bà lại tưởng cụ ông đang dạo chơi ở phố hay núi nên bà mới "rủ" ông (cũng bằng thần giao cách cảm):
"Hãy về đi chợ cùng tôi,
Phố đông để lại, núi đồi bỏ qua.
Bán đi muối mặn đậm đà,
Mua về vôi trắng để mà tương tư…"
Thơ lục bát của Đoàn Nho vẫn luôn bình dân vậy nhưng chuyển tải được khá nhiều nỗi niềm dân sinh không chỉ của thời đại này.

