Nước Úc có còn là điểm đến du học?

(LĐCT) - Việc thay đổi chính sách nhập cư được Bộ Di trú Úc đưa ra vào tháng Hai vừa qua không chỉ có tác động đến các sinh viên quốc tế, trong đó có Việt Nam, mà còn cả ngành công nghiệp giáo dục bạc tỉ của Úc.

“Bâng khuâng đứng trước hai dòng nước...”

Phần lớn, các du học sinh VN có mục đích xin thường trú (PR), đặc biệt là các sinh viên học nghề, đều có tâm trạng rất lo lắng với việc thay đổi chính sách di trú được đưa ra vào tháng Hai vừa qua.

“Sốc là cảm giác đầu tiên của em sau khi đọc thông báo trên website của Bộ Di trú. Có nhiều tin đồn cho rằng sắp tới ngành kế toán sẽ bị loại ra khỏi SOL”, Dũng - sinh viên ngành kế toán - chia sẻ. Tuy nhiên, Dũng cũng cho biết trong trường hợp không xin được PR thì bạn sẽ quay trở về VN và bạn tự tin rằng sẽ dễ dàng tìm được việc làm tốt ở quê hương.

Hằng - sinh viên học nghề làm bánh - lại rất lo lắng với yêu cầu 6.0 điểm IELTS thay vì 5.0 như trước đây và việc thắt chặt quy trình thẩm định tay nghề: “Trước đây đáp ứng yêu cầu 900 giờ kinh nghiệm đã là rất khó với chúng em rồi, huống hồ gì theo quy định hiện nay là phải có ít nhất một năm kinh nghiệm mới được nộp hồ sơ xin PR. Em cũng chưa biết tính sao...”.

Tuy nhiên, khác với Dũng, Hằng cho biết sẽ “xoay” đủ cách để xin được PR bởi gia đình bạn cũng chỉ “thường thường bậc trung” và việc sang Úc học nghề đã tiêu tốn của bố mẹ bạn một số tiền không nhỏ. Bố mẹ Hằng đã đặt ra cho Hằng một “sứ mệnh” là phải xin được PR để sau này còn “câu” thêm được cậu em út tiếp tục sang học. Hằng cho biết bạn sẽ chuyển ngành học theo tư vấn của luật sư để có nhiều cơ hội xin PR hơn.

Đối với một số sinh viên VN đang có ý định du học Úc để lấy PR thì việc thay đổi luật lần này cũng có ảnh hưởng tới họ.


Mai - học sinh lớp 12 trường Marie Curie, Hà Nội - có chị họ ở Úc nên bạn biết được khá nhiều thông tin về các ngành học và PR. Mai được chị họ khuyên nên đợi đến khi có SOL mới được đưa ra vào giữa năm 2010 rồi mới chọn ngành học cho phù hợp với mục tiêu PR.

Chị Hà - một phụ huynh dự định cho con đi du học Úc - lại đổi hướng, khuyên con chuyển sang Singapore. “Trước đây, tôi được một người bà con khuyên cho con gái sang Úc vì có thể xin được PR nhưng bây giờ, vì luật thay đổi và PR trở nên không chắc chắn nữa nên tôi chuyển hướng sang Singapore cho đỡ tốn kém và cũng có cơ hội xin được PR của Singapore”.

Tác động tới ngành công nghiệp giáo dục

Theo đánh giá của ông Anthony Lee, Giám đốc công ty tư vấn luật OSANA, xét trên một khía cạnh nào đó thì hiện Chính phủ Úc đang tìm cách sửa chữa sai lầm.

Ông nói: “Ngành công nghiệp giáo dục mang lại cho Úc lợi nhuận một cách tương đối dễ dàng nên chính phủ khá dễ dãi trong việc thu hút sinh viên quốc tế, nó giống như là mở cửa và mời người ta “vô đây, vô đây”. Đặc biệt là trong cuộc khủng hoảng kinh tế vừa qua, nguồn thu từ giáo dục có ý nghĩa lớn trong việc giúp nước Úc vượt qua khó khăn về tài chính. Tuy nhiên, xét về lâu dài, nếu cứ tiếp tục duy trì tình trạng như hiện nay thì danh tiếng của giáo dục Úc sẽ bị giảm sút, nó không chỉ gây ảnh hưởng tới ngành giáo dục và nền kinh tế mà còn tới cả các sinh viên quốc tế vì giá trị du học Úc không còn nhiều”.

Theo tiến sĩ Trần Thị Lý - giảng viên khoa Giáo dục của Đại học RMIT đồng thời là cán bộ nghiên cứu về giáo dục cao đẳng, dạy nghề (VET) của tổ chức nghiên cứu khoa học thuộc hội đồng thành phố Melbourne, việc thay đổi chính sách nhập cư trong tháng Hai vừa qua sẽ có ảnh hưởng rất lớn đến các trường dạy nghề, đặc biệt là những trường tư và thường quảng cáo ngành học gắn liền với PR để thu hút sinh viên.

Tuy nhiên, xét trên quy mô tổng thể thì ông Anthony Lee cho rằng điều đó chỉ ảnh hưởng đến ngành công nghiệp giáo dục bạc tỉ của Úc trong ngắn hạn.

Ông cho biết: “Hiện nay, luật cấp visa cho sinh viên quốc tế và PR sau khi học xong của Úc thay đổi liên tục khiến các bậc phụ huynh và sinh viên có tâm lí bất an, e ngại trong việc chọn đất nước để du học, đặc biệt là với những người có mục đích ở lại Úc. Do đó, trong ngắn hạn thì theo tôi, dòng chảy du học vào Úc có thể bị “khựng” lại. Tuy nhiên, xét về dài hạn thì những thay đổi này sẽ không ảnh hưởng nhiều đến ngành công nghiệp giáo dục của Úc vì khi đó, các sinh viên sẽ chọn trường và ngành học kĩ hơn, chuẩn bị tiếng Anh tốt hơn để thích ứng với những thay đổi về chính sách nếu họ thực sự muốn ở lại Úc”.

“Bên cạnh đó, ưu điểm của nước Úc là gần VN, khí hậu tốt, trong thời gian vừa qua mặc dù có xảy ra những vụ đâm chém, kì thị sinh viên Ấn Độ nhưng nhìn chung, cuộc sống ở Úc vẫn tương đối an toàn nếu so sánh với Mỹ nên nhiều người VN vẫn yêu chuộng nước Úc. Vì vậy, theo tôi, trong tương lai, Úc vẫn là điểm đến của sinh viên quốc tế”.

Nâng cao chất lượng giáo dục

Ông Anthony Lee cho rằng việc thay đổi chính sách di trú lần này sẽ tạo cho nước Úc một thế hệ du học sinh mới có chất lượng cao hơn, đáp ứng tốt hơn và đầy đủ hơn những yêu cầu của thị trường lao động Úc.

Ông nói: “Trong thời gian vừa qua, một số trường học đóng cửa một phần cũng là do lỗi của chính phủ vì quy trình giấy phép hoạt động quá dễ dàng. Hơn nữa, việc kiểm toán hoạt động kinh doanh hàng năm cũng khá lỏng lẻo. Khoảng 10-15 năm trước đây, mỗi trường đều có danh tiếng riêng và sinh viên sau khi tốt nghiệp cảm thấy rất tự tin với tấm bằng đạt được".

"Tuy nhiên hiện nay, có những trường học mở ra chỉ để quảng cáo PR và thu tiền, còn chất lượng giáo dục thực sự rất kém. Nếu cái tiếng “không cần học cũng có bằng” được truyền đi thì uy tín của giáo dục Úc sẽ bị ảnh hưởng nặng nề. Vì vậy, tôi nghĩ rằng những thay đổi này là tất yếu, nó sẽ giúp tấm bằng của Úc có giá trị hơn. Thậm chí đối với các sinh viên quốc tế, thoạt đầu mới nghe qua sự thay đổi thì rất buồn và chán nản, nhưng nó lại là động lực để họ vươn lên, trau dồi tiếng Anh và đạt được kết quả cao hơn trong học tập nếu họ thực sự muốn nhập cư. Khi đó, PR mới xứng đáng là cái để họ đầu tư tiền của và công sức”, theo ông Anthony Lee.

Tiến sĩ Trần Thị Lý cũng có ý kiến tương tự đối với sinh viên học nghề. “Tôi cũng nghĩ rằng những thế hệ sinh viên học nghề tiếp theo của Úc sẽ là những người yêu thích, đam mê ngành học của mình chứ không phải chỉ vì mục đích PR vì luật PR sẽ ngày càng siết chặt hơn. Một ví dụ điển hình là hiện nay, việc xin visa sang Úc học ngành làm tóc hoặc nấu ăn không còn dễ dàng như trước đây. Các sinh viên phải trải qua một cuộc phỏng vấn để Bộ Di trú xác định xem họ có thực sự yêu thích ngành học đó không hay chỉ vì mục đích PR”.

Trả lời về xu hướng của sinh viên học nghề trước sự thay đổi luật PR lần này, tiến sĩ cho biết: “Các sinh viên “ôm mộng” PR chắc chắn sẽ phải nỗ lực hơn rất nhiều để đáp ứng những yêu cầu mới của Bộ Di trú, thậm chí là chuyển ngành học hoặc học lên đại học vì họ sẽ có nhiều cơ hội hơn, hoặc trở về đất nước làm việc sau khi học xong. Theo tôi, nếu họ tìm mọi cách để được nhập cư nhưng rồi sau đó lại đi làm các công việc lao động phổ thông như hái hoa quả, bồi bàn, công nhân vệ sinh... thì đó quả là một sự đánh đổi lớn”.


Vào ngày 8.2.2010, Bộ Di trú Úc đã bãi bỏ Danh sách Ngành nghề nhập cư có nhu cầu cao tại Úc (Migration Occupations on Demand List - MODL) và thay đổi Danh sách các ngành nghề ưu tiên (Skilled Occupation List - SOL).

Theo dự kiến, vào ngày 30.4.2010, một SOL mới sẽ được ban hành và có hiệu lực từ giữa năm 2010. Sự thay đổi này tác động lớn đến việc xin thường trú Úc của du học sinh sau khi tốt nghiệp.


Hoa Hạ (Theo bayvut, 03.03.2010)   Nguồn tin Lao Động cuối tuần

Thay đổi chính sách nhập cư tác động tới du học sinh

(LĐCT) - Vào tháng Hai vừa qua, Úc đã thay đổi chính sách nhập cư, theo đó, một số ngành sẽ bị loại ra khỏi Danh sách các ngành nghề ưu tiên.


Điều này thể hiện Úc ngày càng thắt chặt nhập cư.

Vào ngày 8.2.2010, Bộ trưởng Bộ Di trú Uc - Thượng nghị sĩ Chris Evans - đã thông báo bãi bỏ Danh sách Ngành nghề Nhập cư có nhu cầu cao tại Úc (Migration Occupations on Demand List - MODL) và thay đổi Danh sách các ngành nghề ưu tiên (Skilled Occupation List - SOL).

Theo dự kiến, vào ngày 30.4.2010, một SOL mới sẽ được ban hành và có hiệu lực từ giữa năm 2010. Sự thay đổi này không gây ảnh hưởng đến quy trình xét duyệt visa sinh viên cho những người có nhu cầu sang Úc học tập, tuy nhiên, nó lại có tác động đến việc xin thường trú Úc (PR) của du học sinh sau khi tốt nghiệp.

Để có thể xin được PR thì du học sinh phải có đủ 120 điểm theo cách tính của Bộ Di trú dựa trên cơ sở bằng cấp, độ tuổi, trình độ tiếng Anh... SOL quy định điểm cho từng ngành học cụ thể và MODL giúp các sinh viên có thêm 15 điểm ưu tiên nếu như ngành học của họ nằm trong danh sách này. Tuy nhiên, hiện nay, việc Bộ Di trú bãi bỏ MODL và sẽ thay đổi SOL đồng nghĩa với việc con đường xin PR của du học sinh sẽ trở nên khó khăn hơn.

Bay Vút đã có cuộc trò chuyện với ông Anthony Lee - Giám đốc Công ty tư vấn luật OSANA tại Úc - xung quanh vấn đề này.

* Theo đánh giá của ông, việc thay đổi chính sách ngày 8.2.2010 của Chính phủ Úc có tác động như thế nào đến sinh viên quốc tế nói chung và sinh viên Việt Nam nói riêng trong việc xin PR?

- Anthony Lee: Theo tôi, việc thay đổi lần này không gây ảnh hưởng quá lớn như người ta vẫn nói đến hiện nay vì nếu MODL bị bãi bỏ và các sinh viên bị mất đi 15 điểm ưu tiên thì họ vẫn có thể có thêm điểm dựa vào những tiêu chí khác.

* Xin ông có thể nói cụ thể hơn về cách để lấy thêm điểm đó?

- Ví dụ họ có thể có thêm 5 điểm nếu có bằng cấp tại VN hoặc nếu học ở những vùng xa xôi, hẻo lánh thì cũng có thể thêm được 5 điểm nữa. Một trong những cách kiếm thêm được 10 điểm là điểm tiếng Anh IELTS tối thiểu của họ phải là 7.0 (không có môn nào dưới 7.0).

Ngoài ra, các sinh viên cũng có khả năng xin được bảo lãnh của chính quyền tiểu bang và thay vì cần 120 điểm thì họ chỉ cần có đủ 100 điểm mà thôi.

* Theo như ông nói thì có vẻ như “cánh cửa” PR chưa hoàn toàn đóng sập trước mắt các du học sinh?

- Đúng vậy. Trong trường hợp ngành học của các du học sinh không còn nằm trong SOL mới sẽ được đưa ra vào cuối tháng 4.2010 nhưng nếu visa sinh viên của họ vẫn còn thời hạn và họ nộp hồ sơ xin PR trước ngày 31.12.2012 thì vẫn có thể xin được Temporary Resident (TR - visa 485) tức là visa cho phép tạm trú tại Úc trong vòng 18 tháng.

Sau khi đã có TR rồi thì họ có thể suy nghĩ xem nên đổi qua ngành học khác hoặc chuyển sang hướng khác như tìm kiếm sự bảo lãnh của các công ty hoặc chính quyền bang.

Tất nhiên để được bảo lãnh thì phải thoả mãn một số điều kiện nhất định. Ví dụ như để được công ty bảo lãnh thì du học sinh phải tìm được việc làm đúng chuyên ngành với mức lương thoả mãn yêu cầu của Bộ Di trú, hiện nay khoảng là 45.000 đô la/năm. Còn để được chính quyền bang bảo lãnh thì sau khi học xong và có bằng cấp, họ sẽ phải trải qua quá trình thẩm định chất lượng chuyên môn.

Nếu đã vượt qua được quy trình này và có thêm điểm tiếng Anh đạt 6.0 IETLTS trở lên theo quy định mới nhất hiện nay (trước đây là 5.0) thì sinh viên có thể nộp hồ sơ xin bảo lãnh của chính quyền bang và sẽ nhận được kết quả rất nhanh, chỉ trong vòng 2 tháng. Sau khi có kết quả rồi thì sẽ tiến hành xin PR.

Còn trong trường hợp xấu nhất xảy ra là phải về nước thì các sinh viên có thể đi làm ở VN để lấy kinh nghiệm rồi nộp hồ sơ xin PR tại VN (Offshore).

Đối với những người học nghề, thực ra, việc này cũng thuận lợi cho họ hơn vì quy trình thẩm định tay nghề tại VN có thể nói là dễ hơn ở Úc. Ở Úc hiện nay, quy trình này phải trải qua 4 giai đoạn dưới sự giám sát chặt chẽ của tổ chức Skills Australia trong khi đó ở VN, các bạn đó chỉ cần có chứng nhận 900 giờ kinh nghiệm cộng với bằng cấp của Úc và chứng chỉ 6.0 IELTS là đã có thể nộp hồ sơ xin PR tại VN. Tất nhiên là thời gian đợi chờ sẽ lâu hơn so với nộp hồ sơ tại Úc (Onshore) nhưng các du học sinh vẫn có thể có được PR.

* Với việc đưa ra yêu cầu cao hơn về tiếng Anh, 6.0 IELTS thay vì 5.0 như trước đây mà ông đã đề cập ở trên cùng với việc thắt chặt hơn quá trình thẩm định tay nghề, liệu có phải những sinh viên học nghề bị ảnh hưởng nhiều nhất vì sự thay đổi chính sách lần này hay không?

- Câu trả lời là Có và Không. Có là vì rõ ràng việc điều chỉnh tăng điểm IELTS lên 6 khiến cho các sinh viên học nghề rơi vào thế bất lợi. Tôi đã tiếp xúc với rất nhiều sinh viên, thường những người sang Úc học đại học thì tiếng Anh tương đối tốt, nhưng rất nhiều bạn sang học nghề như nấu ăn, làm bánh, sửa chữa ôtô, cắt tóc... thì phần lớn họ không có “gốc” về tiếng Anh nên nhiều bạn thi mãi mà không nổi 6 điểm.

Hơn nữa, họ cũng có bất lợi hơn những bạn học đại học ở chỗ những sinh viên tốt nghiệp đại học, chuyên ngành kế toán chẳng hạn, sau khi tốt nghiệp có thể nộp hồ sơ xin PR ngay nếu có bà con ở Úc bảo lãnh, trong khi đó, sinh viên học nghề tốt nghiệp xong thì bắt buộc phải có ít nhất một năm kinh nghiệm mới được xin PR cho dù có họ hàng tại Úc hay không.

Tuy nhiên, mấu chốt của vấn đề vẫn là chất lượng học tập. Nếu anh học nghề một cách nghiêm túc, có tay nghề thực sự tốt và vượt qua được kì sát hạch tay nghề của tổ chức Skills Australia thì vẫn có khả năng xin được PR.

* Vậy theo ông, đâu là nguyên nhân của việc việc không đạt được điểm tiếng Anh theo yêu cầu của Bộ Di trú vì rõ ràng là các du học sinh đang sống trong môi trường nước ngoài nên cơ hội để nâng cao tiếng Anh là rất nhiều?

- Nguyên nhân chủ yếu là do các sinh viên học nghề đi làm thêm quá nhiều vì phần lớn gia đình họ không dư giả về tài chính. Tôi biết rất nhiều người vừa học vừa làm, thậm chí vừa bước ra khỏi cổng trường đã lật đật chạy đi làm cho tới khuya, ngày nào cũng vậy. Hơn nữa, các du học sinh Việt thường ở chung với bạn bè người Việt, nói tiếng Việt, lên trường cũng ngồi gần người Việt nên ít tiếp xúc, trau dồi thêm tiếng Anh.

Tôi muốn nói với các bậc cha mẹ rằng, cái gì cũng có giá của nó, nếu muốn con học tốt và được ở lại Úc thì hãy hy sinh thêm một chút, đầu tư thêm cho con em họ, giúp các du học sinh giảm bớt gánh nặng lo toan cuộc sống để tập trung vào việc học bởi nếu các bạn mải đi làm thêm kiếm tiền mà sao nhãng việc học thì rốt cục cũng lại “xôi hỏng bỏng không”. Cả gia đình lẫn các bạn sẽ đều không đạt được mục đích.

Nếu cha mẹ các bạn là “đại gia” thì không có gì để nói nhưng phần lớn các sinh viên không phải như vậy, thời gian của các bạn đó là vàng, là tiền bạc nên phải làm thế nào cho hợp lý, cân đối được giữa việc đi học và làm để đạt được mục tiêu một cách tốt nhất có thể.

* Ông có lời khuyên gì tới các du học sinh VN hiện đang “ngồi trên đống lửa” vì sự thay đổi chính sách nhập cư?

- Các bạn không nên quá lo lắng vì Chính phủ Úc luôn đưa ra một khoảng thời gian nhất định để chuẩn bị trước khi luật mới được áp dụng. Những ai đã học xong thì nhanh chóng đi thi IELTS để hoàn thành hồ sơ xin PR sớm và đi hỏi luật sư để có được thông tin chính xác, tính toán con đường đi tiếp vì các bạn chưa hoàn toàn mất hy vọng.

Bên cạnh đó, tôi cho rằng những người chuẩn bị sang Úc du học với mục đích xin PR thì cần phải chuẩn bị thật kĩ lưỡng về tiếng Anh, tài chính và nên có kế hoạch chọn trường và ngành học một cách thực tế. Ví dụ, với những sinh viên trên 30 tuổi thì nên chọn những bang như Nam Úc, Tây Úc hoặc những vùng xa xôi để học vì sau này có thể dễ xin PR theo dạng bảo lãnh của chính quyền bang hơn. Do đó, việc chọn trường học, ngành học và tiểu bang là những yếu tố vô cùng quan trọng.

Tôi đã tổ chức một số buổi nói chuyện với du học sinh về sự thay đổi chính sách di trú của chính phủ lần này. Phần lớn các bạn đều rất lo lắng khi nghe thông tin trên các phương tiện truyền thông. Có bạn còn rầu rĩ nói với tôi: “Chắc tôi phải về VN quá!”.

Tôi muốn khuyên các bạn một điều là các bạn hãy coi đó là thử thách cần vượt qua và phải luôn có thêm một phương án dự phòng khác. Có thể các bạn sẽ phải đi theo những con đường dài hơn nhưng miễn là các bạn cố gắng hết sức thì cho dù có đạt được mục tiêu hay không cũng không nuối tiếc.

Không có nơi đâu là “thiên đàng” bởi nếu ở Úc thì các bạn cũng phải làm việc vất vả, thậm chí là vất vả hơn cả ở VN. Có những người ở Úc đã mấy chục năm nhưng cũng vẫn chỉ làm những công việc lao động phổ thông thuần tuý, không đòi hỏi chuyên môn mặc dù họ có chuyên môn. Trong trường hợp xấu nhất là không có được PR thì cũng không phải là “ngày tận thế” bởi quay trở về VN cũng là một cơ hội tốt cho các bạn phát triển nghề nghiệp sau này.

- Xin cảm ơn ông về buổi trò chuyện hôm nay.

Hoa Hạ thực hiện (Theo bayvut.com ngày 18.2.2010)    Lao Động cuối tuần

Lượt xem: 4089