THỜI ĐẠI HÙNG VƯƠNG – Thầy Nguyễn Đình Đại
Từ đầu thế kỷ 20 (triều vua Khải Định), ngày 10 tháng 3 Âm lịch đã được chọn làm ngày Giỗ tổ Hùng Vương.
Vậy vì sao Giỗ Tổ là ngày 10 tháng 3 (Âm lịch), không chọn ngày nào khác?
Sự tích "bánh dày, bánh chưng" cho thấy tổ tiên chúng ta vốn coi trọng khái niệm đất - trời hay âm - dương hòa hợp đem lại hạnh phúc cho muôn nhà.
"Ngày" là "nhật" gắn với Mặt Trời (dương).
"Tháng" là "nguyệt" gắn với Mặt Trăng hay Mặt Đất (âm).
Trời lại gắn với "thập thiên can" (Canh; Tân; Nhâm; Quý; Giáp; Ất; Bính; Đinh; Mậu; Kỷ) nên tiền nhân ta chọn Giỗ Tổ vào ngày 10 ta (Âm lịch).
Nguyệt gắn với "thập nhị địa chi" (Tí; Sửu; Dần; Mẹo; Thìn; Tị; Ngọ; Mùi; Thân; Dậu; Tuất; Hợi) trong đó "gấu" (hùng) và "cọp" đều thuộc chi thứ ba (chi Dần) nên tiền nhân ta chọn Giỗ Tổ vào tháng 3 ta (Âm lịch).
Thực ra chữ "hùng" có nguồn gốc từ chữ "khun" tức "tù trưởng", sau này mới được dùng để gọi chung các vị cai trị nước Văn Lang.
Trước đời Hùng Vương Thứ Sáu, Văn Lang mới chỉ là bộ lạc văn minh nhất trong số những bộ lạc người Việt di cư về phương Nam (nhằm tránh xa các cuộc đấu đá giành ngôi bá chủ của các nước phương Bắc).
Chữ "Việt" theo chúng tôi có nghĩa là "đi lố" giống như "việt vị" trong bóng đá vậy!
Đến đời Hùng Vương Thứ Sáu "liên minh giữa các bộ lạc" mới trở thành một nước Văn Lang thống nhất để đối phó với quân xâm lược rất mạnh là giặc Ân.
Có lẽ vì vậy hầu hết truyền thuyết về thời đại Hùng Vương đều nhắc đến đời Hùng Vương Thứ Sáu (đời vua Hùng đầu tiên) cũng như đời Hùng Vương Thứ Mười Tám (đời vua Hùng cuối cùng).
Truyền thuyết quan trọng nhất là sự tích bà Âu Cơ (hay u Cơ tức mẹ Cơ?) đẻ ra một bọc trăm trứng có liên quan đến hai tiếng "đồng bào" và cách xưng hô với người ngoài y như với người trong gia tộc của dân mình {"bác" xe ôm, "anh" hay "chị" công nhân v. v... ).
Truyền thuyết quan trọng thứ hai là "Sự tích Thánh Gióng". Truyền thuyết này có chi tiết thú vị là chữ "sắt" được nhắc nhiều (giáp sắt, ngựa sắt, roi sắt... ) có lẽ không ngoài mục đích "khoe của" vì vào thời đánh giặc Ân nước ta đã bước vào thời kỳ đồ sắt.
Truyền thuyết cũng cho thấy các vua Hùng chọn người kế vị rất cẩn thận qua sự tích bánh dày, bánh chưng.
Chuyện thị phi đã có từ thời Hùng Vương khiến "nạn nhân" Mai An Tiêm bị đày ra hoang đảo, nhưng ông lại trở nên giàu có và thành"ông tổ" của ngành... tiếp thị Việt Nam qua sự tích quả dưa hấu.
Có một giống khoai do người mình trồng thành công trên đất Văn Lang (nhờ đất đai, khí hậu và nhiệt độ hoàn toàn phù hợp), được người phương Bắc ưa thích nên sử Tàu gọi đó là khoai "lang".
Cuối cùng chúng tôi xin được có đôi điều nhắn nhủ các em học sinh nhân dịp này, liên quan đến việc thực học:
Dân tộc ta trước thời Bắc thuộc,
Nho học chưa, kỹ thuật hàng đầu.
Trống đồng, thần nỏ liên châu...
Mà sau khoa bảng khiến lâu bằng người.
Trường ta hãy là nơi học để,
Thành tài năng sáng chế, phát minh.
Hướng về đất tổ quang vinh,
Duy Tân nô nức học sinh học - hành.
.jpg)
Thầy Nguyễn Đình Đại - Phó CT Hội đồng quản trị
Ảnh: Chủ tịch Hồ Chí Minh nói chuyện với cán bộ Đại đoàn Quân Tiên phong tại Đền Hùng năm 1954: “Các Vua Hùng đã có công dựng nước, bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước... ”
